17.02.2026
1809 жылғы 12, ақпанда дүниеге келген Чарльз Дарвин эволюция теориясының негізін қалап, биология ғылымына зор үлес қосты. Дарвин көптеген ұрпақ ғалымдары мен табиғат әуесқойларын тіршіліктің таңғаларлық алуан түрлілігін және оның эволюциясын зерттеуге шабыттандырды.
Міне, ұлы ғалымның өмірінен бірнеше қызықты дерек:
- Мектепте Дарвин үлгерімі төмен оқушы саналып, ең жақсы бағаларды ала бермейтін.
- Жас Дарвин алдымен дәрігер мамандығына оқуға түсіп, кейін діни қызметкер болуға дайындалған.
- Чарльз Дарвин «Бигль» кемесімен бес жылға жуық уақытқа созылған жер шарын айналу саяхатын жасады. Бұл сапар оның ғылыми жаңалықтарының негізіне айналды.
- Саяхат барысында Дарвин өсімдіктердің, жануарлардың және қазба қалдықтарының көптеген үлгілерін жинады, олар кейін оның зерттеулерінде маңызды рөл атқарды.
- Эволюция теориясы шамамен 20 жыл бойы жасалды.
- Дарвин табиғатта ең күшті емес, ең жақсы бейімделген тірі қалады деп есептеді.
- Оның табиғи сұрыпталу теориясы 1859 жылы шыққан «Түрлердің шығу тегі» кітабында ұсынылып, бірден бестселлерге айналды.
- Үлкен жетістіктеріне қарамастан, Дарвин қарапайымдылығымен танымал болды және көпшілікке танылуға ұмтылмады. Ол көлеңкеде жұмыс істеп, даулардан аулақ болуды жөн көрді.
- Өмірінің көп бөлігінде Дарвин түрлі аурулардан зардап шегіп, олар оның жұмыс істеуіне жиі кедергі келтірді.
- Дарвин жануарлар мен өсімдіктерді ғана емес, адамдардың мінез-құлқын да мұқият бақылап, бұл оған эволюцияны тереңірек түсінуге көмектесті.
- Дарвиннің теориялары биологияға ғана емес, сонымен қатар философияға, психологияға, әлеуметтануға және тіпті өнерге де зор әсер етті.
- Чарльз Дарвин 73 жыл өмір сүрді, бұл өз заманы үшін едәуір ұзақ ғұмыр саналды. Ол 1882 жылғы 19 сәуірде қайтыс болды.